Tevfik Esenç

Tevfik Esenç (1904, Hacıosman, Manyas – 7 Ekim 1992, Hacıosman, Manyas) Ubıhçayı son konuşan kişidir. Ataları Türkiye'ye 1860'lardaki Çerkes Sürgünü sonucunda gelmiştir. Kendisi tüm ömrünü Manyas'ın Hacıosman köyünde geçirmiştir.

Yaşamı

Esenç, Hacıosman köyünde Ubıhça konuşan ebeveynleri tarafından büyütülmüştür. Kendisi aynı köyde muhtarlık da yapmıştır. Esenç'in Ubıhça'yı konuşan son birey olması Fransız dilbilimci Georges Dumézil'in dikkatini çekmiştir. Georges Dumézil ve ekibinin Esenç'in sesini kaydederek oluşturduğu veri sadece Ubıhça hakkında değil, Ubıhlar'ın kültürü, mitolojisi ve gelenekleri hakkında da geniş bilgi sağlamıştır. Bu konuda kendisi, yaşadığı süre boyunca sürekli başvuru kaynağı olmuştur.

Akıcı bir şekilde Türkçe konuşabilen Esenç, Dumézil'in kayıtlarına göre standart Ubıhça konuşmaktadır. Tevfik Esenç, 7 Ekim 1992'de 88 yaşındayken ölmüştür. Mezarı başına yazılmasını istediği ithaf şu şekildedir: "Bu Tevfik Esenç'in mezarıdır, o Ubıhça'yı konuşan son kişiydi."

Etkileri ve hakkında yapılan çalışmalar

İsmet Arasan, Tevfik Esenç'i ve Ubıh dilinin trajedisini anlatan Son Sesler adlı belgesel filmi Eylül 1987'de tamamladı. Bagrat Shinkuba’nın The Last of the Departed kitabı da 1990 yılında Son Ubıh adıyla Türkçe yayınlandı.

Kaynaklar

Dış bağlantılar

This article is issued from Vikipedi - version of the 8/28/2016. The text is available under the Creative Commons Attribution/Share Alike but additional terms may apply for the media files.