Staffordshire definesi

Staffordshire definesi
Definedeki eşyalar bir arada
Hammadde Altın-gümüş
Yazıt Latince İncil'den alıntılar
Bulunma yeri Lichfield, İngiltere

Staffordshire definesi Anglosakson dönemine ait olarak bulunan en büyük altın, gümüş ve metal içeren define buluntusudur. Define, 5 Temmuz 2009 tarihinde İngiltere'nin Staffordshire kontluğu yakınlarındaki Lichfield'e bağlı Hammerwich köyündeki bir tarlada bulunmuştur. 3500 adet parçadan oluşan define genelde savaşla ilgili malzemelerden oluşmakta, içinde kadınların kullanımına ait bir eşya bulunmamaktadır. Bulunan eşyalar MS 7. ve 8. yüzyıla ait olarak tarihlendirildikleri için Yedi krallık dönemi İngilteresi'ndeki Mercia Krallığı'na ait olduğu düşünülmektedir.

Yapılan incelemeler ve araştırmalar sonucunda definedeki eşyaların bir tehlike anında sahipleri tarafından geri alınmak üzere gömüldüğü ortaya çıkmıştır.[1] İşlemeleri ve işçiliği olağanüstü kaliteli olan eşyaları toplamda 3.285 milyon pound değer biçilmiş ve define Birmingham Müzesi tarafından satın alınmıştır.

Bulunması

Define, Terry Herbert tarafından 5 Temmuz 2009 tarihinde Hammerwich'deki yeni sürülmüş bir tarlada metal dedektörü yardımıyla bulunmuştur. Sonraki beş gün boyunca kazı çalışmaları sürmüştür. Arazinin sahibi Fred Johnson'un izniyle tüm tarlada arama kazı çalışmaları başlatılmıştır.

2009 kazısı

Kazı çalışmaları English Heritage adlı kamu kuruluşu tarafından Birmingham Üniversitesi Arkeoloji Fakültesine bağlı şirkete ihale edilmiştir. Kazı çalışmalarında 9 x 13 metrelik bir alan kazılmıştır. Kazının önemi açısından definenin tam oarak bulunduğu yer açıklanmamıştır. Toplamda 3500'ün üzerinde eşya bulunmuştur. İçişleri bakanlığı tarafından sağlanan üst teknoloji ürünü aygıtlar tarafından yapılan incelemeler sayesinde arazide başka buluntunun kalmadığı anlaşılmıştır.

Definenin bulunuşu 24 Eylül 2009 tarihinde kamuoyuna duyurulmuş, defineyle ilgili resmi internet sitesi ilk haftada 10 milyon kez izlenmiştir. Kazılar bölgede sürerken ilk buluntular Birmingham Müzesi'nde sergilenmiş, 13 Ekim 2009 tarihine kadar 40 bin kişi müzeyi ziyaret etmiştir. Definenin içinde öne çıkan eşyalar kataloglama, temizleme ve koruma amacıyla British Museum'a gönderilmiştir. 24 Eylül 2009 itibarıyla toplamda 1381 eşyanın ortaya çıkarıldığı açıklanmış, bunlardan 864 tanesinin ağırlığı 3 gramdan az, 507 tanesinin ağırlığı da 1 gramdan azdır. Geriye 10 adet büyük eşya kalmaktadır. Tüm tarlada yapılan ayrıntılı X ışını taraması sonucu bölgede halen bazı eşyaların bulunabileceği belirlenmiştir. Kazıların sonucunda buluntuların bir mezara ait olmadığı saptanmıştır.

2010 kazısı

2010 yılı Mart ayında arkeologlardan oluşan bir grup esas kazı sonrası değerlendirme için alanda çalışmalar yapmış ve çeşitli yerlerde deneme kazılarında bulunmuşlardır. Kazının çıkarılmamış buluntuların elde edilmesi değil alanı tarihlendirme çalışması olduğu iletilmiştir. Açıklamalara göre arkeologlar definenin saklandığı dönemde alanın coğrafi yapısını tahmin etmeye çalışmışlardır.

İçeriği

Toplamda 3500 üzerinde eşyadan oluşan define toplamda 5 kg altın ve 1.3 kg gümüş içerir. Buna göre 1939 yılında bulunan Sutton Hoo buluntusunda çıkan 1.5 kg ağırlığındaki altın ve gümüş eşyaların büyüklüğü aşılmış olur. Staffordshire buluntusunda ortaya çıkan eşyaların çoğu askeri amaçla üretilmiştir, içlerinde ev gereçleri veya kadınların kullandığı mücevherat bulunmamaktadır. Genelde Anglosakson buluntularının aksine olan bu durum, definedeki eşyaların özenle bir araya toplandığına dair yorumlara neden olmuştur.

Silahlar

Definede bulunan silah parçaları olan eşyalar genellikle silahların üzerinden sökülmüş altın ve gümüş işlemeleri kapsar. Toplamda 66 altın kılıç kabza parçası ve benzeri süsleme bulunmuştur. Bulunan 86 adet kılıç kabza topuzu, tek seferde bulunan en büyük topuz toplamıdır. Farklı şekil ve tipteki topuzların farklı tarihsel dönemlere ait olduğuna dair değerlendirmeler de vardır.

Haçlar

Definedeki savaşla ilgili olmayan tek eşya türü iki veya üç haçı oluşturan parçalardır. En büyük haçın bazı süslemeleri kayıptır, ancak tek parça halindedir. Ancak bu haç muhtemelen küçük bir alana sığması için katlanmıştır. Ayrıca muhtemelen kutsal bir kitaba ait olan altın kitap kenarlık parçası olduğu sanılan bir parça da bulunmuştur.

Altın eşyalar

En ilgi çekici altın eşyalardan birisi de iki tarafından Latince İncil'den alıntıların yazılı bulunduğu altın şerittir.[2] Yazı şekil ve tarzını inceleyen uzmanlar yazının 7-9. yüzyıllar arasında yazıldığı konusunda hemfikirdir. Altın şeritin bir kalkan veya kılıç kemerinin parçası olma ihtimali yüksektir, ancak başka bir dini eşyanın parçası da olabileceği düşünülmektedir.

Amacı

British Museum yetkililerine göre definenin bu şekilde gömülmesinin ardında iki neden olabilir. Definenin tanrılara yapılan bir adak veya sunulan bir hediye olması ihtimali düşük de olsa vardır. Diğer taraftan sonradan alınmak üzere saklanmış bir hazine olması kuvvetle muhtemeldir. Yapılan araştırmalarda işleme işçiliğinin kalitesi dikkat çekici olarak belirlenmiş ve eşyaların Anglosakson üst sınıfa mensup kişilere ait olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Definedeki değerli eşyaların özellikle üzerinde bulundukları savaş aletlerinden söküldüğü tahmin edilmektedir. Definedeki eşyalar zafer ganimeti veya bir askerin süregiden seferlerdeki toplam ganimeti de olabileceği öne sürülmüştür.[3]

Tarihsel anlamı

Definenin bulunduğu yer tarihi olarak Mercia Krallığı içinde yer alır. Buluntunun ait olduğu tahmin edilen MS 7 ve 8. yüzyıla dair çok az yazılı kaynak ve bilgi vardır. MS 731 yılına kadar olan Bede tarafından kaleme alınan tarihi anlatım yetersizdir. Bu döneme ait kültürel tarihi aydınlatmak için Staffordshire definesi büyük bir olanak sağlamıştır. Definenin bulunduğu bölge yakınlarında Letocetum Roma ileri karakolu olması ve bölgenin Anglosakson ve Viking hakimiyetindeki toprakların geçiş yerinde bulunması önemini artırmaktadır.

Değeri

Eserleri satın alan Birmingham Müzesi

25 Kasım 2009 tarihinde Londra'da merkezi bulunan Hazine Değerlendirme Komitesi[4] tarafından değerlendirilmiş ve 3.285 milyon pound değer biçilmiştir. 1996 yılında yürürlüğe giren yasa uyarınca definenin bedeli hazineyi bulan kişi ve arazi sahibine eşit olarak pay edilecektir. Definenin değeri tespit edildikten sonra Birmingham Müzesi defineyi satın almak için girişimde bulunmuş ve tarihi eserleri müzeye kazandırmak için şehir çapında kampanya başlatılmıştır. 17 Nisan 2010 tarihine kadar belirlenen süre aşılmadan 23 Mart 2010 tarihinde gerekli para toplanmıştır. Toplanan para defineyi bulan Terry Herbert ile arazi sahibi Fred Johnson arasında bölüştürülmüştür.[5] Definenin kalıcı olarak sergilenmesi için altyapı çalışmaları kapsamında bağış kampanyasına devam edilmektedir.[6]

Sergilenmesi

Definedeki tarihi eserler aşağıdaki tarihlerde çeşitli farklı müzelerde sergilenmiştir:

Definenin kalıcı olarak Birmingham Müzesi'nde sergilenmesi planlanırken, definenin bulunduğu bölgeye yakın bir yerde ayrı bir serginin açılması da düşünülmektedir.

Galeri

Kaynakça

  1. 24 Eylül 2009 tarihli The Telegraph haberi (İngilizce) 3 Eylül 2012 tarihinde erişilmiştir
  2. Latince yazı şu şekildedir: SURGE DNE DISEPENTUR INIMICI TUI ET FUGENT QUI ODERUNT TE A FACIE TUA ("Surge Domine et dissipentur inimici tui et fugiant qui oderunt te a facie tua") Türkçeye çevirisi şu şekilde yapılabilir: "Yüksel Tanrım; düşmanlarınız dağılsın ve senden nefret edenler önünden uzaklaşsın"
  3. Eski Anglosakson destanı Beowulf'da zaferden sonra düşman kılıçlarının kabzasındaki topuzları toplayan savaşçılardan bahsedilir
  4. İngilizce: Treasure Valuation Committee
  5. İkili arasında daha sonra anlaşmazlık çıkmıştır 22 Mart 2011 tarihli Dailymail haberi (İngilizce) 4 Eylül 2012 tarihinde erişilmiştir
  6. Birmingham Müzesi internet sitesi (İngilizce) 4 Eylül 2012 tarihinde erişilmiştir

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

This article is issued from Vikipedi - version of the 3/18/2016. The text is available under the Creative Commons Attribution/Share Alike but additional terms may apply for the media files.